Oturum Aç

 Genel Bilgiler

Odyoloji, göreceli olarak yeni bir sağlık alanı olup genel anlamda işitme bilimi olarak ifade edilmektedir. Ancak Odyoloji çok daha geniş kapsamlı bir bilim ve sağlık alanı olup şu şekilde tanımlanması daha uygun olmaktadır: ‘’Odyoloji, normal işitme ve denge fonksiyonları ile ilgilenen; bunun yanı sıra işitme ve denge bozukluklarının önlenmesine yönelik çalışmalar yapan; kendi alanına özgü test yöntemleri ile işitme ve denge bozukluklarının değerlendirilmesi ve tespit edilmesine yönelik uygulamaları içeren; belirlenen bozukluğa bağlı olarak uygun cihaz seçimi ve uygulaması da dahil olmak üzere gerekli (re)habilitatif yaklaşımların gerçekleştirilmesini kapsayan bir bilim dalıdır.’’

Odyoloji bilim ve sağlık alanının uygulama yetkisi ‘’odyolog’’ olarak isimlendirilen meslek elemanı tarafından temsil edilmektedir. Odyolog’luk 2011 yılı itibariyle Türkiye Cumhuriyeti devleti tarafından meslek tanımı yapılan ve resmen tanınan bir meslektir. Bu tanıma göre; ‘’Odyolog, Odyoloji alanında lisans eğitimi veren fakülte veya yüksekokullardan mezun; bireylerde işitme ve denge kontrolleri ile işitme bozukluklarının önlenmesi için çalışmalar yapan, ve ilgili uzman hekimin teşhisine ve tedavi için yönlendirmesine bağlı olarak işitme, denge bozukluklarını tespit eden, rehabilite eden ve bu amaçlarla kullanılan cihazları belirleyen; sağlık meslek mensubudur.’’ Tanımdan da anlaşılacağı gibi odyolog, normal işitme ve denge fonksiyonları ile ilgilenen ayrıca işitme ve denge bozukluklarını belirleyen, rehabilite eden ve bu rehabilitasyon sürecinin bir parçası olarak uygun cihazların (işitme cihazları, koklear implantlar vs.) seçimini ve uygulamasını yapan meslek uzmanıdır.
Odyoloji alanında yetişmiş eleman (odyolog) açığı ülkemizde çok fazla olup, 2011 yılına kadar bu açık çeşitli üniversitelerde sürdürülen yüksek lisans programlarında yetiştirilen uzman odyologlar ile kapatılmaya çalışılmaktaydı. Ancak hizmet alanının çok geniş, yetişmiş eleman sayısının azlığından dolayı Odyoloji alanında lisans eğitimine başlanılması kaçınılmaz olmuştur. Bu bakımdan ilk Odyoloji bölümü İstanbul Üniversitesi bünyesinde 2011 yılında açılmış bulunmaktadır. 2012 yılında ise Bezmialem Vakıf Üniversitesi, Turgut Özal Üniversitesi, İnönü Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi’nde Odyoloji Bölümleri açılmış durumdadır. 2013 yılında ise İstanbul Aydın ve İstanbul Gelişim Üniversite’lerinde de Odyoloji bölümleri açılmıştır. 2013 yılı itibariyle Odyoloji Bölümlerinin toplam sayısı yedidir. 
Üniversitemiz Sağlık Bilimleri Fakültesi bünyesinde açılan Odyoloji bölümü üniversite sınavında MF-3 puan türünde öğrenci almakta olup, hazırlık eğitiminden sonra dört yıllık lisans eğitimi vermektedir. Mezunlarına ‘odyolog’ ünvanı verilmektedir. Odyolog’lar başlıca hastanelerde, özel sektörde, üniversitelerde, özel eğitim kurumlarında ve devlet bünyesinde olmak üzere geniş çalışma alanlarına sahip bulunmaktadırlar.

ODYOLOĞUN GÖREV, YETKİ ve SORUMLULUKLARI

  • İş yeri, okul ve diğer toplum çevrelerini kapsayacak şekilde, işitsel fonksiyonun korunması ve işitme kaybının önlenmesine yönelik bilgilendirme programlarının düzenlenmesi, gerçekleştirilmesi ve koordine edilmesi.
  • Gürültülü akustik ortamlarda gürültü ölçümlerinin yapılması, bu ortamlarda yaşayan ve çalışanların işitme sağlığını korumaya yönelik gerekli önlemlerin alınması, gerektiğinde uygun rehabilitatif müdahalenin yapılması.
  • Yenidoğan, okul öncesi ve okul dönemi işitme tarama programlarının uygulanması, denetimi ve takibi.
  • İşitme, denge ve işitme ile ilgili diğer sistemlerdeki fonksiyon bozukluklarını belirlemeye yönelik olarak, gerekli gördüğü davranışsal, elektroakustik ve/veya elektrofizyolojik yöntemlerin uygulanması, elde edilen bulguların yorumlanması ve sonuçların rapor edilmesi.
  • Nörofizyolojik intraoperatif monitorizasyon ve elektrodiagnostik testlerin yapılması, yorumlanması ve sonuçlarının rapor edilmesi.
  • İşitme ve/veya denge fonksiyonu açısından değerlendirilmek üzere başvuran bireylerden ek problemleri olanların ilgili bölüme sevk edilmesi.
  • İşitsel işlemleme bozukluğu olan çocukların ve yetişkinlerin değerlendirilmesi ve uygun terapi programının belirlenerek, uygulanması.
  • Odyolojik (re)habilitasyon programı kapsamında işitme kayıplı bireyin, işitme cihazı ve diğer işitmeye yardımcı cihazlar açısından uygunluğunun değerlendirilmesi, uygun cihaz ve/veya cihazların seçilmesi, ayarlanması ve bireye uygulanması.
  • İşitme kayıplı bireylerin koklear implant açısından uygunluğunun değerlendirilmesi, cerrahi sonrası koklear implantın programlanması, bireyin cihaza uyumunun sağlanması amacıyla odyolojik rehabilitasyon programının uygulanması.
  • İşitme cihazı, koklear implant ve/veya diğer işitmeye yardımcı cihazları kullanan bireye ve/veya ailesine yönelik olarak cihazların bakımı, kullanımı ve ayarlanması hakkında danışmanlık yapılması; alıcı ve ifade edici iletişim yeteneklerinin gelişimini kolaylaştırıcı çevresel düzenlemelerin yapılması ve bu bireylerin takibinin yapılması.
  • İşitme kayıplı ve/veya diğer işitsel fonksiyon bozukluğu olan bireylere yönelik olarak; işitsel eğitim, dudak okuma, işaret dili, total iletişim gibi yöntemlerden bireyin yaşı ve bilinç seviyesine uygun olanlarını seçerek, ailenin de dahil olduğu (re)habilitasyon programının oluşturulması, uygulanması ve takibinin gerçekleştirilmesi.
  • Vestibüler ve/veya denge bozukluğu olan bireylerin uygun görülen test yöntemleri vasıtasıyla değerlendirilmesi, elde edilen bulguların yorumlanması ve sonuçlarının rapor edilmesi; uygun gördüğü bireylerde hazırladığı vestibüler ve denge rehabilitasyon programının uygulanması, bireyin takibinin yapılması ve gerekli durumlarda bireyin başka bölümlere yönlendirilmesi.
  • Tinnitusun değerlendirilmesi; biofeedback, davranışsal yöntemler, maskeleme, işitme cihazı ve eğitim gibi yöntemlerden uygun gördüğünü kullanarak tinnitus şikayeti olan bireye tarapi programının uygulanması ve danışmalık hizmeti verilmesi.
  • İşitsel (re)habilitasyon ve vestibüler rehabilitasyon alanlarında bireye özgü olarak hazırladığı terapi programlarını gözden geçirilerek ihtiyaca göre yeniden düzenlenmesi.
  • İşitme kaybı ve diğer işitsel fonksiyon bozukluğu olan öğrenciler için; okul personeline yönelik bilgilendirme programlarının uygulanması ve danışmanlık hizmeti verilmesi, eğitim verilen ortamlardaki gürültü seviyelerinin ölçülmesi, gürültü seviyesinin azaltılması amacıyla çevresel düzenlemelerin yapılması, geniş alanda veya sınıf içerisinde kullanılacak amplifikasyon sistemlerinin seçilmesi, yerleştirilmesi ve değerlendirilmesi.
  • Odyoloji ile ilgili lisans, yüksek lisans ve doktora eğitiminin verildiği üniversitelerin ilgili bölümlerinde eğitimci ve/veya yönetici olunması; bilgiye dayalı olarak, yeni yöntemlerin ve programların geliştirilmesi için temel ve uygulamalı araştırmaların planlanması ve yürütülmesi.
  • Mesleği ilgilendiren teknik standartların ve politikaların geliştirilmesine katkıda bulunulması; odyoloji ile ilgili hizmetlerin etkinliğinin, devamlılığının ve kalitesinin ölçülmesi, sonuçlarının rapor edilmesi ve kalite geliştirme programlarının düzenlenmesi.
  • Odyoloji bilimi ile ilişkili ve/veya müşterek çalışılan bölümlerdeki sağlık çalışanlarına yönelik mesleki bilgilendirme programlarının düzenlenmesi.
  • İşitme ve denge fonksiyonunun değerlendirilmesi ve terapisi ile ilgili olarak geliştirilecek ve/veya üretilecek ürünler için ilgili endüstri alanına danışmanlık verilmesi.​